Wat is er nog nodig?

Over geld, systemen en vertrouwen

Een ketenaanpak is een samenwerking tussen organisaties uit de zorg en het sociaal domein. Samen signaleren zij inwoners die extra ondersteuning kunnen gebruiken en zorgen zij voor passende hulp en begeleiding. Door kennis, expertise en aanbod met elkaar te verbinden, kunnen inwoners sneller op de juiste plek terecht en worden gezondheidsproblemen eerder voorkomen of aangepakt.

In deel 1 en 2 zagen we waarom samenwerking tussen medisch en sociaal domein noodzakelijk is en wat de ketenaanpakken in de praktijk al veranderen.

Maar om deze beweging duurzaam te maken, is meer nodig dan goede wil en betrokken professionals.

Wat vraagt dit van financiering, infrastructuur en ICT

“Samenwerking kost nu inkomen”

Huisartsen willen investeren in relaties in de wijk. Maar tijd is schaars  en kostbaar. Loïse Jacz: “Als huisartsen zeggen we soms misschien te snel: ‘Ik doe het zelf wel.’ Het is beter als we tijd investeren in relaties: wie werken er in mijn wijk en hoe kan ik goed doorverwijzen. Het punt is dat alles wat geen patiëntenzorg is, ons inkomen kost. Dat telt op.”

Ook overleg met het sociaal domein is niet structureel gefinancierd. Dat maakt samenwerking kwetsbaar. Fenne Casteleijn: “Verantwoordelijkheid organiseer je ook door geldstromen te borgen. Dan kun je verwachtingen scheppen en creëer je professionaliteit, efficiëntie en vertrouwen.”

Gescheiden systemen

Naast financiering speelt infrastructuur een rol. Het medisch en sociaal domein werken met verschillende systemen en verschillende regels. “Voor een medisch specialist verwijs je in een paar muisklikken,” zegt Casteleijn. “In het sociaal domein moet je vaak nog zelf uitzoeken wie wat doet en hoe je iemand aanmeldt.”

Ook gegevensdeling is ingewikkeld. Jacz: “Vanwege de AVG geven het sociaal en medisch domein elkaar nu minimaal gegevens door. Een ICT-tool waar, uiteraard met toestemming van de patiënt, medische én sociale gegevens inzichtelijk zijn, zou een wereld van verschil maken.” Casteleijn voegt toe: “Als huisartsen de regiehouders zijn over de gezondheid van patiënten, dan hebben we een systeem nodig dat die helikoperview faciliteert.”

Verantwoordelijkheid en mandaat

Samenwerking vraagt ook duidelijkheid over rollen. De huisarts draagt verantwoordelijkheid voor het medisch handelen. Het sociaal domein heeft een eigen opdracht en verantwoordelijkheid. Die afstemming moet expliciet zijn. Jacz: “Het is belangrijk dat verantwoordelijkheden goed zijn afgestemd. In de ketenaanpak kan dat mooi worden verhelderd.”

Daarnaast is er mandaat nodig vanuit organisaties om interprofessionele samenwerking mogelijk te maken. Hooijmans: “Het is echt een transformatie waar we in zitten. Dat kost tijd. En het vraagt dat alle partners kunnen investeren in elkaar beter leren kennen.”

Van project naar netwerkzorg

Alle betrokkenen zijn het erover eens: de ketenaanpakken zijn geen eindpunt, maar een startpunt. Ze maken knelpunten zichtbaar. Ze brengen professionals bij elkaar. Ze laten zien waar systeemverandering nodig is.

Maar om echt toe te bewegen naar integrale zorg , waarin medische en sociale factoren vanzelfsprekend samenkomen, zijn structurele keuzes nodig. In financiering. In ICT. In werkafspraken.

Of zoals Jacz het zegt: “Uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde: iedereen in goede gezondheid krijgen en houden.”

De uitdaging ligt nu in het vasthouden van de energie die is ontstaan en die vertalen naar blijvende verandering. In het belang van de inwoner.

Kijk voor meer informatie en kennisuitwisseling naar Ketenaanpakken – GGD Haaglanden.