Een oudere met benauwdheidsklachten in de Haagse regio hoeft straks niet altijd meer naar het ziekenhuis voor diagnostiek. De huisarts of specialist ouderengeneeskunde kan het onderzoek thuis uitvoeren met een draagbaar echoapparaat, terwijl een medisch specialist in het ziekenhuis live meekijkt. Met deze nieuwe manier van samenwerken loopt Haaglanden voorop in Nederland.

Voor ouderen met een kwetsbare gezondheid kan een bezoek aan het ziekenhuis behoorlijk belastend zijn. Vervoer regelen, wachten op een afspraak en weer terug naar huis kosten veel energie. Terwijl een ziekenhuisbezoek niet altijd nodig is om tot een goede diagnose te komen.

Daarom werken medisch specialisten van het LUMC, Haaglanden MC en HagaZiekenhuis samen met huisartsen en specialisten ouderengeneeskunde de Haagse regio aan een nieuwe manier van diagnostiek. Tijdens een huisbezoek maakt de huisarts of specialist ouderengeneeskunde een echo. Via een beveiligde verbinding kan een medisch specialist in het ziekenhuis direct meekijken en waar nodig aanwijzingen geven.

Samen kijken en sneller handelen

Juist die live samenwerking maakt de werkwijze bijzonder. Wanneer een huisarts of specialist ouderengeneeskunde twijfelt over wat er op de echo te zien is, kan de specialist direct meekijken. Zo kan sneller duidelijk worden wat er aan de hand is en welke behandeling nodig is.

Volgens internist ouderengeneeskunde Frouke Engelaer van Haaglanden MC is deze vorm van samenwerking tussen ziekenhuis en wijk uniek in Nederland. Een draagbaar echo apparaat wordt ook elders gebruikt, maar nog niet op deze schaal en in combinatie met de mogelijkheid om een specialist live mee te laten kijken.

“We willen de zorg zo dicht mogelijk rondom de patiënt organiseren”, zegt Engelaer. “De techniek is daarbij een hulpmiddel; de samenwerking maakt het verschil. Door kennis uit het ziekenhuis en de wijk direct samen te brengen, kunnen we sneller de juiste zorg bieden én voorkomen we dat kwetsbare ouderen onnodig naar het ziekenhuis moeten.”

Een echo kan bovendien bij bepaalde aandoeningen, zoals vocht achter de longen bij hartfalen, betrouwbaarder zijn dan een traditionele longfoto.

Hoe werkt dat in de praktijk?

Neem mevrouw Jansen (86). Zij woont zelfstandig en ontvangt thuiszorg. De wijkverpleegkundige merkt dat ze de laatste dagen steeds benauwder wordt. De huisarts komt bij haar thuis en maakt met het draagbare echoapparaat een echo van haar longen. Een internist ouderengeneeskunde of acute geneeskunde kijkt vanuit het ziekenhuis mee.

Samen constateren zij dat er sprake is van vocht achter de longen als gevolg van hartfalen. De huisarts kan de behandeling direct aanpassen. Aanvullende beeldvorming in het ziekenhuis is niet nodig en mevrouw Jansen kan thuis blijven.

Leren van én met elkaar

Om met de draagbare echo te kunnen werken, volgden huisartsen en specialisten ouderengeneeskunde een gezamenlijke scholing die speciaal voor deze werkwijze is ontwikkeld. De belangstelling was groot. Waar sommige deelnemers vooraf nog wat sceptisch waren, waren de eerste reacties na afloop positief.

De scholing gaat daarbij niet alleen over het gebruik van het apparaat. Door tijdens onderzoeken samen met een specialist naar de beelden te kijken, doen professionals in de wijk steeds meer ervaring op met het interpreteren ervan.

Van eerste ervaringen naar verdere uitbreiding

De live echografie staat niet op zichzelf. Ook binnen initiatieven als Niet-Pluis 2.0, Zilver Triage en multidisciplinaire consultatie werken professionals uit de wijk en het ziekenhuis samen om expertise makkelijker beschikbaar te maken voor ouderen.

De komende periode worden de eerste ervaringen met de nieuwe werkwijze opgedaan. Op basis daarvan kan de aanpak stap voor stap verder worden uitgebreid.

Volgens Engelaer is daarbij de samenwerking tussen de drie ziekenhuizen in Haaglanden, huisartsen, specialisten ouderengeneeskunde, scholingspartners, zorgorganisaties en zorgverzekeraars essentieel. “Dit is echt een gezamenlijke regionale inspanning. Het is geen project van één ziekenhuis of één professional.”

Zo kan specialistische expertise steeds vaker beschikbaar komen op de plek waar die nodig is, ook bij mensen thuis.

Echoapparaat