Hoe zorg je ervoor dat samenwerking tussen organisaties niet alleen op papier goed geregeld is, maar ook in de praktijk werkt? En hoe zorg je dat wat wordt opgebouwd blijft bestaan, ook als financiering tijdelijk is of mensen wisselen?

Over deze en andere vragen gingen 23 deelnemers op 8 september met elkaar in gesprek tijdens het Lerend Netwerk van Haaglanden Gezonder!. Vanuit verschillende actielijnen en initiatieven werden ervaringen, dilemma’s en lessen gedeeld. De rode draad: de inhoudelijke opgaven verschillen, maar de uitdagingen in samenwerking blijken vaak verrassend herkenbaar.

Leren en bijsturen

De opgaven binnen Haaglanden Gezonder! zijn complex. Er zijn veel partijen bij betrokken, organisaties zijn van elkaar afhankelijk en veranderingen vragen tijd. Daarom kijken we binnen Haaglanden Gezonder! niet alleen naar resultaten en KPI’s, maar ook naar wat we onderweg leren. Waar willen we gezamenlijk naartoe? Wat werkt? Waar lopen we tegenaan? En wat vraagt om bijsturing?

Het Lerend Netwerk helpt om ervaringen uit verschillende actielijnen en initiatieven met elkaar te verbinden. Zo hoeft niet iedereen afzonderlijk hetzelfde wiel uit te vinden.

Vertrouwen en communicatie als basis

Samenwerking vindt binnen Haaglanden Gezonder! op veel niveaus tegelijk plaats: binnen en tussen organisaties, tussen het medische en sociale domein, tussen actielijnen en met financiers en inwoners.

Uit eerder opgehaalde lessen over samenwerking tussen het sociaal en medisch domein blijken vertrouwen en goede communicatie belangrijke succesfactoren. Maar dat alleen is niet voldoende. Ook tijd, capaciteit, structuur, financiering en aandacht voor het samenwerkingsproces zijn nodig om samenwerking duurzaam te maken.

Dat werd zichtbaar in de praktijkvoorbeelden tijdens de bijeenkomst.

Dezelfde dilemma’s in verschillende vormen

Zo liet Sharon van de Bovenkamp vanuit Passende Wijkzorg zien hoe wijkverpleging en huisartsen samenwerken. De aanpak is gestart in vier wijken, maar ontwikkelt zich in iedere wijk anders. Goede samenwerking laat zich dus niet zomaar kopiëren: aansluiten bij wat lokaal al bestaat is belangrijk.

Shirley Hooijmans bracht vanuit de ketenaanpakken een ander vraagstuk in: hoe creëren we meer samenhang tussen verschillende initiatieven in het sociaal en medisch domein? En organiseren we die samenwerking vanuit afzonderlijke programma’s en professionals, of juist meer vanuit het perspectief van de inwoner en diens levensfase?

Vanuit de chronische zorg liet Janet Kist zien dat de bereidheid om samen te werken groot kan zijn, terwijl financieringsstromen en regels de praktijk ingewikkeld maken. Ook wisselingen van projectleiders kunnen de continuïteit onder druk zetten.

Daarmee ontstond een bredere discussie over tijdelijke projecten en duurzame verandering. Want niet iedere verandering is een project. Soms is een projectstructuur nodig om iets op gang te brengen, terwijl andere ontwikkelingen juist structureel onderdeel moeten worden van organisaties en bestaande samenwerkingsverbanden. Borging hoeft daarbij niet alleen bij een projectleider te liggen: ook professionals, organisaties en netwerken kunnen de samenwerking dragen. Dit kwam met name naar voren bij de presentatie en vraag van Manouk Leeuwarden vanuit de actielijn Mentale Gezondheid.

Voortbouwen op wat er al is

Ook vanuit Wijken Gezonder kwam het belang van duurzame samenwerking naar voren. Sven Zeilstra vertelde hoe bij de ontwikkeling van eerstelijnssamenwerkingsverbanden bewust wordt voortgebouwd op structuren die al in de wijken bestaan. Elkaar kennen en ontmoeten is daarbij essentieel. Ook ruimte en financiering voor niet-patiëntgebonden tijd helpen professionals om daadwerkelijk te kunnen samenwerken.

Tot slot liet Merel Stuijfzand van ZW-connect zien dat dezelfde beweging nodig is op de arbeidsmarkt: van denken vanuit ‘mijn vacature’ naar denken vanuit ‘onze regionale arbeidsmarkt’. In plaats van elkaar vooral te beconcurreren om schaars personeel, vraagt de regionale opgave om meer gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Wat nemen we mee?

Over de verschillende voorbeelden heen tekende zich een duidelijke rode draad af. Goede samenwerking begint bij relaties: vertrouwen, elkaar kennen, ontmoeten en communiceren. Maar goede intenties en inhoudelijke plannen zijn niet genoeg. Er zijn ook tijd, capaciteit en passende randvoorwaarden nodig.

Tegelijkertijd vraagt duurzame verandering om verder te kijken dan afzonderlijke projecten en tijdelijke financiering. Wie of wat draagt de samenwerking als een projectleider vertrekt? Hoe bouwen we voort op bestaande netwerken? En blijven onze activiteiten nog bijdragen aan het gezamenlijke doel?

Juist doordat deze vragen op meerdere plekken binnen Haaglanden Gezonder! spelen, ligt hier de kracht van het Lerend Netwerk: ervaringen verbinden, dilemma’s bespreekbaar maken en samen leren wat nodig is om verandering verder te brengen.

De volgende bijeenkomst van het Lerend Netwerk vindt plaats op 24 november 2026.

Lerend netwerk